Çalışma hayatı sadece fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal açıdan da çalışanların sağlığını etkileyen bir süreçtir. Özellikle 24 saat kesintisiz hizmet gerektiren sektörlerde vardiyalı çalışma kaçınılmazdır. Ancak bu durum, çalışanların biyolojik saatleriyle uyumsuz bir düzen yarattığında psikososyal tehlikeler ortaya çıkar.
Psikososyal Tehlike Nedir?
Psikososyal tehlikeler; iş ortamından, işin yapılış şeklinden veya çalışma düzeninden kaynaklanan, çalışanların ruhsal ve sosyal sağlığını olumsuz etkileyen risklerdir. Bunlar fiziksel bir yaralanma gibi gözle görülmez ama uzun vadede çok daha yıpratıcı olabilir.
Vardiyalı Çalışmanın Etkileri
• Biyolojik saat bozulması: İnsan vücudu gündüz çalışmaya, gece dinlenmeye programlanmıştır. Gece çalışmak uyku kalitesini düşürür.
• Kronik yorgunluk: Sürekli uyku düzensizliği, hem fiziksel hem zihinsel performansı azaltır.
• Stres ve kaygı: Aile ve sosyal yaşamın iş temposuna uydurulamaması çalışanlarda izolasyon hissi yaratır.
• Sağlık sorunları: Uzun süreli vardiyalı çalışma, kalp-damar hastalıkları, sindirim problemleri ve depresyon riskini artırır.
Çalışan Sağlığını Korumak İçin Ne Yapılmalı?
• Düzenli uyku alışkanlığı oluşturulmalı, vardiya değişiklikleri mümkün olduğunca azaltılmalıdır.
• Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz teşvik edilmelidir.
• İşverenler, çalışanların psikolojik destek alabileceği mekanizmalar kurmalıdır.
• Çalışma ortamı ergonomisi iyileştirilmeli ve mola süreleri düzenli verilmelidir.
İş sağlığı ve güvenliği sadece makinelerden, kimyasallardan veya fiziksel kazalardan korunmakla sınırlı değildir. Psikososyal tehlikeler de çalışanların performansını, yaşam kalitesini ve iş güvenliğini doğrudan etkiler. Bu nedenle hem işverenlerin hem de çalışanların farkındalıkla hareket etmesi, sağlıklı bir iş yaşamı için büyük önem taşır.
Yorumlar (0)
Yazıya ilk yorumu siz yazarak düşüncelerinizi diğer kullanıcılarla paylaşabilirsiniz.