ODİN OSGB

ODİN Danışma Hattı

0(533) 703 7209

Bize Yazın

info@odinosgb.com.tr

Kaza Olmadı Diye Güvende Miyiz?

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) sahasında karşılaşılan en büyük yanılgılardan ve tehlikeli algılardan biri, uzun süredir hiçbir kazanın yaşanmadığı bir iş yerinin "tamamen güvenli" olduğu varsayımıdır. Günlük koşturmaca içerisinde operasyonların kazasız belasız ilerlemesi, iş yerinde kusursuz bir güvenlik mekanizmasının işlediği anlamına gelmeyebilir. Bugün yaşanmayan bir kaza, yarın yaşanmayacağının kesinlikle garantisi değildir. Gerçek iş güvenliği anlayışı, geçmişteki acı tecrübelerden veya kazalardan sonra ders çıkarmanın çok ötesinde, kazalar henüz yaşanmadan önce harekete geçmeyi, yani tamamen proaktif bir risk yönetimini gerektirir.

1. Ramak Kala Olay Nedir ve Neden Hayati Önem Taşır?

Ramak kala olay (near-miss), iş yerinde meydana gelen; ancak şans, zamanlama veya anlık bir refleks sayesinde yaralanmaya, ölümcül sonuçlara, maddi hasara ya da çevre kirliliğine yol açmayan; kıl payı atlatılmış tehlikeli durumlardır.

  • Çarpıcı Örnekler: Üst katlarda çalışan bir personelin elinden kayan aletin, aşağıda çalışan bir diğer işçinin yalnızca birkaç santimetre uzağına düşmesi; elektrik panosundan ani bir kıvılcım çıkmasına rağmen sigortanın zamanında atarak büyük bir yangını son anda engellemesi ya da üretim alanındaki bir yağ sızıntısının bir çalışanın ayağını kaydırmasına rağmen kişinin son anda dengesini sağlayarak düşmekten kurtulması birer ramak kala olaydır.

  • Erken Uyarı Sinyalleri: Bu olaylar, sistemdeki yapısal aksaklıkların, makine arızalarının, insan hatalarının veya yetersiz prosedürlerin birer erken uyarı alarmıdır. İş yerindeki güvenlik zincirinin zayıf halkalarını bize fısıldayan en değerli verilerdir.

2. Görünmeyen Buz Dağı ve "Kaza Olmadı" Rehaveti

İş güvenliği literatüründeHeinrich Piramidi olarak bilinen model, her büyük iş kazasının temelinde çok sayıda küçük yaralanma ve bunların da altında yüzlerce ramak kala olayın yattığını net bir şekilde ortaya koyar. İşletmelerde kazaların yaşanmamasını tamamen "şansa" veya "mükemmel yönetime" bağlamak büyük bir hatadır.

Önlemlerin yetersiz olduğu, kişisel koruyucu donanımların (KKD) ihmal edildiği, bakım rutinlerinin aksatıldığı çalışma ortamlarında kaza olmaması yalnızca bir tesadüftür. Bu durum, yönetimde ve çalışanlarda sahte bir güvenlik hissi (rehavet) yaratır. Koruyucu tedbirlerin alınmadığı bir düzende, tehlike ile şansın yolları bir kez kesiştiğinde telafisi imkansız felaketler kaçınılmaz hale gelir.

3. Çalışma Ortamında Ramak Kala Kültürünün İnşası

Gerçek anlamda sürdürülebilir bir iş güvenliği kültürü ancak ve ancak çalışanların potansiyel tehlikeleri ve kıl payı atlattıkları olayları korkusuzca rapor edebildiği, yönetimin ise bu bildirimleri cezalandırma unsuru olarak değil, değerli birer iyileştirme fırsatı olarak gördüğü şeffaf sistemlerde var olabilir.

  • Fırsat Eşitliği ve Tespit: Ramak kala olaylar, çalışma ortamındaki gizli tehlikeleri henüz bir yaralanma veya maddi hasar meydana gelmeden tespit etmek için en önemli fırsatlardır.

  • Kök Neden Analizi: Bildirilen her ramak kala olay, güvenlik uzmanları ve işveren tarafından titizlikle ele alınmalı; "Bu olay neden yaşandı?", "Hangi güvenlik katmanı delindi?" sorularına yanıt aranarak kalıcı teknik ve idari tedbirler hayata geçirilmelidir.

  • Birlikte Koruma Bilinci: Çalışanların "bana bir şey olmadı, kimse görmedi" diyerek olayları örtbas etmesi yerine, çalışma arkadaşlarının hayatını korumak adına bu tür durumları bildirmesi teşvik edilmelidir. Zira iş güvenliği bireysel değil, kolektif bir sorumluluktur.


Yorumlar (0)

G-GWM09D4K5D
Whatsapp Yaz!
Tıkla Ara!