Epikondilit; ön kol kaslarını dirsek kemiğine (epikondil) bağlayan tendonların aşırı kullanım, zorlanma veya tekrarlayan mikrotravmalar sonucu iltihaplanması (enflamasyon) ve hasarlanmasıyla karakterize, oldukça ağrılı bir kas-iskelet sistemi rahatsızlığıdır.

Rahatsızlık, dirseğin hangi bölgesini etkilediğine bağlı olarak iki ana gruba ayrılır:

1. Lateral Epikondilit (Tenisçi Dirseği): Dirseğin dış tarafında yer alan tendonların zorlanmasıyla oluşur. Sadece tenisçilerde değil; bilgisayar kullanıcıları, ressamlar, marangozlar ve tesisatçılarda sıkça görülür.

2. Medial Epikondilit (Golfçü Dirseği): Dirseğin iç tarafındaki tendonların hasar görmesiyle ortaya çıkar. El bileğini bükme ve yumruk sıkma hareketlerini sık yapan çalışanlarda (ağır yük taşıyanlar, montaj işçileri, bahçıvanlar) daha yaygındır.

İş Hayatında Epikondiliti Tetikleyen Faktörler

Epikondilit genellikle aniden değil, zamanla ve birikimli bir zorlanma süreci sonucunda gelişir. İş yerlerindeki başlıca risk faktörleri şunlardır:

• Tekrarlayan Hareketler: Gün boyunca aynı el, bilek ve kol hareketlerinin sürekli olarak tekrarlanması (Örn: Sürekli fare kullanımı, vidalama, paketleme).

• Uygunsuz Çalışma Koşulları ve Ergonomi Eksikliği: Masa ve sandalye yüksekliğinin doğru ayarlanmaması, kolların çalışma esnasında desteksiz kalması.

• Aşırı Güç Uygulama: Kasların taşıyabileceğinden fazla yükü kaldırmak, sıkmak veya çekmek.

• Yetersiz Dinlenme Süreleri: Kas ve tendonların kendilerini yenilemesine fırsat tanımadan, mola vermeksizin uzun saatler çalışmak.

• Yanlış Çalışma Teknikleri: Nesneleri taşırken veya kaldırırken vücut mekaniğine uygun olmayan açılar kullanmak.

Epikondilit Belirtileri Nelerdir?

Hastalık genellikle hafif bir sızıyla başlar ve önlem alınmadığı takdirde şiddetlenerek günlük aktiviteleri bile yapmayı imkansız hale getirebilir. En yaygın belirtiler şunlardır:

• Dirsek bölgesinden başlayıp ön kola veya el bileğine doğru yayılan kronik ağrı,

• Bir nesneyi kavrarken, sıkarken, kapı kolu çevirirken veya çay bardağı kaldırırken dirsekte keskin acı,

• El ve bilek kuvvetinde gözle görülür azalma (tutuş zayıflığı),

• Sabahları dirsek ekleminde sertlik ve hassasiyet.

İş Yerinde Epikondilitten Korunma Yolları ve Ergonomik Önlemler

Epikondilit, "önlenebilir" bir meslek hastalığı riskidir. İş sağlığı ve güvenliği kültürünü benimseyerek çalışma alanımızda yapacağımız küçük değişiklikler, gelecekte yaşayabileceğimiz büyük sağlık problemlerinin önüne geçer. İşte çalışanların ve işverenlerin dikkat etmesi gereken altın kurallar:

1. Ergonomik Çalışma Ortamları Oluşturun

Masa başı çalışanlar için klavye ve fare kullanımı esnasında el bileklerinin nötr (doğal) pozisyonda kalması şarttır. Dirsekleriniz gövdenize yakın ve yaklaşık 90 derecelik bir açıyla durmalıdır. Ön kolları destekleyen ayarlanabilir kolçaklı sandalyeler veya ergonomik bilek destekli pedler tendonlar üzerindeki yükü hafifletir.

2. Düzenli Molalar Verin (Mikro Molalar)

Saatlerce kesintisiz çalışmak kasları bloke eder. Her 45-60 dakikada bir 3-5 dakikalık kısa molalar vererek kollarınızı dinlendirin. Bu molalarda ön kol kaslarını esneten hafif germe egzersizleri uygulayın.

3. Doğru Çalışma Tekniklerini Uygulayın

Alet kullanırken veya ağır bir yük kaldırırken el bileğinizi aşırı bükmekten kaçının. Gücü sadece el bileğinizden değil, tüm kolunuzdan ve omuz kaslarından almaya özen gösterin. Kavrama gerektiren işlerde alet saplarının ergonomik ve el yapısına uygun olmasına dikkat edin.

4. Erken Teşhis ve Farkındalık

İş yerinde kalıcı bir hasar oluşmasını engellemenin en iyi yolu farkındalıktır. Dirseğinizde hafif de olsa geçmeyen bir ağrı hissettiğinizde bunu göz ardı etmeyin ve bir sağlık profesyoneline başvurun. Aynı şekilde, çalışma arkadaşlarınızda benzer şikayetler veya hatalı çalışma duruşları gözlemliyorsanız onları uyarın; unutmayın, iş güvenliği birlikte başlar!