Buz, özellikle sıcak yaz aylarında hayat kurtaran basit bir ihtiyaç gibi görünür. Ancak içecekleri serinletmekten gıdaları korumaya, sağlık sektöründen sanayiye kadar birçok alanda kullanılan buzun nasıl üretildiği, düşündüğümüzden çok daha önemli bir konudur.

Hijyen, su kalitesi ve saklama koşulları gibi faktörler göz ardı edildiğinde, buz; faydalı olmaktan çıkıp bir sağlık riski haline gelebilir. İşte buz üretiminde dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

1. Su Kalitesi: Her Şeyin Temeli

Buzun hammaddesi sudur. Bu nedenle kullanılan suyun içilebilir kalitede olması şarttır.

Nelere dikkat edilmeli:
- Şehir şebekesi ya da arıtılmış içme suyu kullanılmalı
- Kuyu suyu, tankerle taşınan su gibi kaynaklar laboratuvar testinden geçmeden kullanılmamalı
- Su sertliği ve pH dengesi düzenli kontrol edilmeli

2. Hijyen: Gözle Görülmeyen Tehlike

Buz, dışarıdan temiz görünse de üretim makineleri, depolama alanları ve temas yüzeyleri hijyenik değilse mikroorganizmalar kolayca bulaşabilir.

Hijyen için yapılması gerekenler:
- Buz makineleri düzenli olarak dezenfekte edilmeli
- Elle temastan kaçınılmalı, gerekiyorsa eldiven ve steril ekipman kullanılmalı
- Kullanılan kalıplar ve taşıma kapları paslanmaz, kolay temizlenebilir malzemeden olmalı

3. Uygun Saklama ve Taşıma Koşulları

Buz üretildikten sonra da risk altındadır. Saklama koşulları doğru değilse buz kontamine olabilir veya hızla eriyebilir.

Nelere dikkat edilmeli:
- Saklama sıcaklığı: –18 °C ve altında olmalı
- Paketli buzlar, gıdayla temasa uygun poşetlerde muhafaza edilmeli
- Taşıma sırasında izolasyonlu kaplar kullanılmalı
- Güneş ışığına ve dış hava ile temasa karşı korunmalı

4. Ambalajlama: Sağlık ve Güvenlik Açısından Şart

Paketli buz üretimi yapılıyorsa ambalaj malzemeleri de büyük önem taşır.

Doğru ambalajlama için:
- Gıda temasına uygun, BPA içermeyen, hijyenik plastik poşetler kullanılmalı
- Üretim ve son kullanma tarihi etiketi bulunmalı
- Açıkta satılan, paketlenmemiş buzlar asla tüketiciye sunulmamalı

5. Yasal Mevzuat ve Denetimler

Buz üretimi, gıda üretimiyle aynı hassasiyetle yürütülmelidir. Bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi hükümlerine uyulmalıdır.

Öneriler:
- İşletme kayıt belgesi veya ruhsat alınmalı
- Periyodik denetimlere açık olunmalı
- Buz numuneleri düzenli olarak test edilmeli

Buz, Sadece Soğuk Değil – Güvenli Olmalı

İster evde birkaç kalıp buz yapın, ister bir işletme olarak günlük tonlarca buz üretin... Buz üretiminde dikkat edilmesi gereken temel konu, sağlık ve hijyendir. Çünkü buzun görünüşü sizi yanıltabilir: berrak olan her buz güvenli değildir.

Yüksek kaliteli, hijyenik ve güvenli buz üretimi; kullanıcıların sağlığına saygı göstermek demektir.

Ekstra Tavsiyeler

- Evde buz yaparken kalıpları haftada en az 1 kez yıkayın.
- Ticari buz üretimi yapıyorsanız HACCP sistemine uygun planlama yapın.
- Şeffaf ve yavaş donan buzlar genelde daha saftır — buzu yavaş dondurmak kaliteyi artırır.